COPEL e asasinato de Agustín Rueda: máis mentiras da “transición”

En febreiro de 1977 Agustín, xunto con outros compañeiros anarquistas, cruza a fronteira polos Pireneos cataláns con explosivos, coa idea de realizar accións armadas en España, sendo detidos pola Garda Civil grazas ao chivatazo dun confidente da policía.

Desde o seu ingreso en prisión, Agustín organízase na COPEL (Coordinadora de Presos en Loita), a cal deu unha exemplar batalla nas prisións españolas a finais dos anos 70, sendo seguramente durante a chamada “Transición española” a organización que presentou unha máis dura batalla, quedando por desgraza, rapidamente no esquecemento.

Esta organización reivindicou todo tipo de melloras no cárcere como a abolición das torturas e malos tratos, melloras sanitarias, na alimentación e nas instalacións, réxime de visitas en condicións e non intervención da correspondencia, acceso á educación e creación de bibliotecas, traballo digno, melloras legais, redención de penas, etc. así como a amnistía total dos presos que se atopaban cumprindo condena nese momento, xa que todos foran condenados baixo a lexislación franquista.

Entre as súas accións destacan o motín de Carabanchel do 18 de xullo de 1977 no que centos de presos subíronse ao tellado, mentres os compañeiros que quedaron na galería cortábanse as veas para forzar a súa saída ao hospital, así como a campaña do 10 de maio de 1978, na que dos 14 000 presos que había n as prisións do estado, en torno ao 80% decidiu cortarse as veas, así como outras autolesiones como tragarse culleres ou pomos dos grifos, beber lixivia ou facer folgas de fame, convertendo as prisións nun auténtico inferno.

A pesar de toda esta loita non conseguiron a maioría dos seus obxectivos por culpa da represión padecida, a introdución da heroína no cárcere, o fomento de grupos anti- copel que crearon tensións internas, a falta de unión agravada pola aparición de abusóns, camelos e ladróns e, sobre todo, pola falta dunha maior solidariedade na rúa, o traballo da Asociación de Familiares e Amigos de Presos ( AFAPE) non foi suficiente por se só.

Alfredo Casal Ortega, anarquista preso en Carabanchel e compañeiro de Agustín, describe así a súa chegada á prisión madrileña: “Agustín sumouse rapidamente á loita levada pola C.O. P.E. L., participando activamente en todas as iniciativas encamiñadas a conseguir as reivindicacións que se esixían ao Estado. O clima que neses momentos vivíase en Carabanchel, era dun auténtico caos. Sen luz, con todas as instalacións destruídas, e encima con berros nocturnos froito das malleiras que os carceleros indiscriminadamente propinaban, co beneplácito do entón Director Xeneral Jesús Hadad Branco. Naqueles momentos non existían distincións entre os presos, convivindo nun mesmo espazo anarquistas, etarras, grapos, os denominados presos comúns, e menores de idade provenientes do reformatorio que estaba a ser transformado; e todos eles, sen distincións, considerábanse presos sociais.

Con ese panorama de fondo, moitos presos tentaron fuxirse, de forma individual ou colectivamente, ben a través dos muros ou de túneles escavados”. Así, nun momento de agudización da loita nas prisións e da súa consecuente represión estatal, o 13 de marzo de 1978 é descuberto un túnel que desde o comedor dunha galería pretendía traspasar os muros do cárcere. Ao non atopar a ningún preso no interior do túnel, comezaron os interrogatorios aos presos máis destacados polo seu traballo na COPEL, levando a sete destes a unhas celas nos sotos onde durante horas foron brutalmente torturados por carceleros baixo a supervisión directa do director do cárcere. Tras as malleiras, os torturados foron encerrados noutras celas. Alfredo Casal Ortega lembra como “estabamos todos doloridos e escoitabamos quejidos e queixumes provenientes das outras dúas celas. Recordo que pedimos a berros que viñese un médico, pero non obtiñamos resposta. Agustín tiña todo o corpo negro dos golpes recibidos. Nun momento dado, (…), empezoume a dicir que non sentía os pés. Empeceille a realizar masaxes para tentar reactivar a circulación sanguínea, pero era inútil, xa que cada vez a insensibilidad ía en aumento e aos poucos deixou de sentir as pernas. Sobre as tres e media, de xeonllos para baixo non sentía nada. Foi o momento en que chegaron os dous médicos da prisión, chamados Barrigow e Casas, que entraron na cela e aos que expliquei os síntomas que padeciamos. Sacaron unhas agullas longas e empezaron a cravarllas a Agustín nos pés. Non había reacción. Foron cravándollas cada vez máis arriba e cando chegaron un pouco máis arriba dos xeonllos deu mostras de sentir as picadas. De xeonllos cara abaixo non sentía absolutamente nada. Os sanguinarios médicos incorporáronse e un deles deulle unha patada nas costelas a Agustín, dicíndolle: “Iso é da humidade do túnel”.(…) Nas horas que pasaron díxome en varias ocasións que sabía que se estaba morrendo. (…) A iso das dez e media desa noite baixaron dous descoñecidos acompañados de funcionarios carceleros, abriron a nosa cela e puxeron a Agustín dentro dunhas mantas e leváronllo a rastro, coma se dun obxecto tratásese. As nosas protestas non serviron de nada. Só nos deu tempo a apertarnos as mans. Ambos sabiamos que non nos volveriamos a ver. Xamais esquecerei ese momento. Os acontecementos que a continuación se sucederon e o rumbo que tomaron, nese momento ninguén llos podía imaxinar. Quedabamos seis torturados en tres celas, e xa sabiamos quen era a pesar de non poder vernos. Non sabiamos cal ía ser o noso destino. Pasamos a noite con dores e con incerteza. Non sucedeu nada e non volveron pegarnos. Neses momentos non sabiamos os acontecementos que estaban a se desenvolver no exterior, e que foron os seguintes. A Agustín trasladáronlle ata o hospital penal de Carabanchel, que se atopaba dentro do recinto carcelario. Alí acabou de morrer esa mesma noite.”

O informe da autopsia poñería de manifesto como”as lesións foron producidas por un grupo de agresores, que usaron un obxecto contundente alongado, de tipo brando, como pode ser unha porra, e un obxecto duro, de menor tamaño. Pódese afirmar que non é posible, excepto cunha especial destreza, ocasionar tantas lesións externas respectando as estruturas óseas subxacentes”, demostrando a “profesionalidade” e a frialdade dos asasinos.

 

En 1988 a Audiencia Provincial de Madrid considerou que a malleira a Agustín Rueda era un delito de imprudencia temeraria con resultado de morte e non un caso de homicidio, a pesar das contradicións entre os peritos sobre as causas da morte. Eduardo Cantos, director do cárcere de Carabanchel cando se produciron os feitos, o subdirector Antonio Rubio e cinco funcionarios máis finalmente foron condenados a 10 anos de prisión, en lugar dos 30 que pedía a acusación. Os outros tres procesados foron condenados a oito, sete e seis anos, respectivamente. E a dous anos de prisión os médicos José Luis Casas e José María Barigow, que ocultaron o grave estado de Agustín Rueda despois da malleira. De todos eles, ningún chegou a permanecer nin se queira 8 meses en prisión.

Para darnos conta da evolución do xuízo basta este diálogo que se produciu entre Pedro García (un das testemuñas) e o xuíz: Ante a insistencia da súa señoría sobre se eran certas as declaracións que asinara no seu escrito de renuncia, Pedro contestou:«Se eu fixen catro declaracións nun sentido e agora escribo outra dicindo todo o contrario, ao pouco tempo de ingresar en Herrera, saque vostede as súas propias conclusións, señor xuíz.» «Bo, pero son certas ou non?, quero que ti mo digas», insistía o maxistrado Luís Lerga. «Si, claro», respondía Pedro, vostede quere que eu llo diga, pero despois o que volve a Herrera son eu…”. Finalmente, denunciou que as torturas sufridas en Herrera obrigáranlle a desdecirse das acusacións, o mesmo que declarou Alfredo Casal (outra testemuña).

En resposta á morte de Agustín e ás torturas sufridas polos seus compañeiros, producíronse manifestacións en Madrid que finalizaron con fortes enfrontamentos contra a Policía e convocouse unha folga xeral na localidade de Sallent amplamente secundada.

 

9 días despois, o Director Xeral de Institucións Penais, Jesús Hadad, sae da súa casa tranquilamente, introdúcese no seu coche onde lle espera o seu chofer, cando de súpeto 3 persoas achéganse ao vehículo, ordenan ao chofer que se tire ao chan e disparan un refacho de metralleta recibindo a” vítima” 13 impactos de bala. Deuse o paradoxo, que un “demócrata” como Jesús, recibiu a certificación da súa morte no hospital Francisco Franco. Os medios de comunicación co infame ministro Martín Vila ás cabeza, lanzáronse contra os “terroristas”: “ trátase dun acto cometido por auténticos asasinos e non hai termo medio: ou se está con eles ou se está contra eles”. O atentado foi reivindicado polos GRAPO, 9 persoas foron acusadas do asasinato: Sánchez Casas, Juan Gracía Martín, Pomba Gutiérrez Estévez, Andrés Mencía Belmonte, Juan Jesús Muiños Formoso, Aurora Cayetano (segundo os medios de desinformación recibiu unha homenaxe na nosa cidade en setembro do ano pasado con ocasión da súa excarceración), Francisco Javier Etxeverría Pardo, Isabel Aparicio e Celso Barcía Vallejo. Sánchez Casas recoñeceu que foi el o que deu a orde do “asasinato” polo “aumento da represión nos cárceres españois, desde a chegada ao cargo do señor Jesús Hadad, que culminou coa morte de Agustín Rueda, Abelardo Collazo e o trato dado a outros presos”, tamén denunciou recibir unha malleira na Dirección Xeral de Seguridade, a cal non tiña como fin sacarlle información porque xa a tiñan toda antes da detención, esta vez por fortuna non houbo que lamentar unha nova morte.

 

O atentado non foi visto con bos ollos por moitos dos integrantes da COPEL, pensaban que podía provocar un novo incremento da represión e que freaba as melloras que se podían conseguir a través da negociación. O tempo demostrou que o novo director, Carlos García Valdés, fixo moitas promesas de melloras pero incumpriunas todas, mantendo os cárceres españois como auténticos centros de exterminio, onde as malleiras indiscriminadas e a total vulneración dos dereitos humanos eran a tónica habitual.

 

Actualmente unha rúa de Leganés ten o nome de Jesús Hadad e un Centro de Inserción Social de Córdoba ten o nome de Carlos García Valdés, en homenaxe aos seus grandes servizos á “Transición española” en forma de torturas e asasinatos, mentres tanto, Isabel Aparicio, unha das acusadas de participar no atentado, faleceu no anonimato o pasado 1 de abril no cárcere de Zuera despois de longos anos de neglixencias e desatención médica.

 

A historia escríbena os vencedores.

Deixa un comentario