A Coruña revolucionaria

Hoxe comezan as xornadas CORUÑA LIBERTARIA. Xornadas que reivindican o pasado anarquista da Coruña revolucionaria e que terán lugar do 29 de Maio ao 03 de Xuño.

Da man de Rosalía Regueiro faleremos, entre outras cousas, sobre a folga de maio de 1901 na que unha protesta polo incremento nos prezos dos produtos básicos levou ao asasinato por parte da policía de seis persoas e máis de 40 feridas durante unha manifestación no centro da cidade. A continuación reproducimos un artigo do anarquista coruñes Enrique Taboada (1870–1933) recordando os feitos da folga de 1901 e dando unha imaxe do movemento libertario da época. Texto titulado “A coruña revolucionaria” publicado no xornal Solidaridad Obrera no seu número 124 en Maio de 1933.

Desde aquela época, que eu recordo con xúbilo e alegría, pasaron xa trinta e dous anos sen que desde entón deixase de aparecer A Coruña como revolucionaria nas páxinas de historia do proletariado mundial.

Para consultar a programación completa das xornadas ir aqui:

XORNADAS CORUÑA LIBERTARIA.

capa do xornal solidaridad obrera

A Coruña revolucionaria

En maio de 1901, nos días 30 e 31 do citado mes, a clase obreira organizada, respondendo aos nobres sentimentos de solidariedade, xamais desmentidos nesta cidade, lanzouse á rúa á folga xeral revolucionaria como protesta polos asasinatos cometidos polos sicarios da burguesía, con nove indefensos escravos do traballo.

Entre as vítimas tan covardemente inmoladas, catro eran mulleres que se achaban nas súas casas, alleas por completo ao movemento que se desenvolvía nas rúas.

O primeiro crime realizouse ao luscofusco do día 30 na persoa dun consumero chamado Mauro Sánchez. Esta foi o sinal convido; máis ben devandito, a faísca que acendeu os nosos corazóns, e ao día seguinte, á hora do traballo, nin un só obreiro ocupaba o posto de costume. Os campesiños deixaran de concorrer cos seus produtos para o abastecemento da cidade; o leite, o pan, a carne, o peixe e a auga faltaban na poboación coma se todos obedecésemos a unha consigna. Os coches de punto e as dilixencias que facían o percorrido diario a Santiago, Carballo, Sada e outras aldeíñas, deixaron de funcionar durante tres días consecutivos.

As fontes públicas, convenientemente taponadas e custodiadas por comisións de aguadoras, aguadores e gardas municipais, que se achaban á beira do pobo, non fornecían o líquido elemento, tan necesario para a vida, con obxecto de ter completamente bloqueada á burguesía coruñesa.

Só, de cando en vez, se destaponaba algunha fonte para que a clase obreira se fornecese dalgún xerro de auga. O hospital e as casas de beneficiencia foron fornecidas de todo o necesario mediante uns volantes expedidos pola Comisión de folga, dona da capital durante aqueles, para min, gloriosos días.

O 31 de Maio, con motivo dunha impoñente manifestación ao cemiterio para acompañar o cadáver de Mauro Sánchez foron fusilados, en plena vía pública, e nos seus propios domicilios, cinco homes e catro mulleres. Algúns máis apareceron no hospital para serlles amputados os brazos ou as pernas.

O terror apoderouse por completo de autoridades e burguesía. As fachadas dos centros obreiros ostentaban en grandes cortinones negros a seguinte inscrición: Vinganza para as vítimas de onte! Os traballadores levaban brazaletes de loito e o pobo en xeral compartía connosco a dor e o odio contra os asasinos dos nosos irmáns.

O día 2 de Xuño comezaron as detencións de obreiros por orde do Capitán xeral, gran amigo do frasco da xenebra, que se chamaba LACHAMBRE. O castelo de San Antón e o cuartel de Alfonso XII serviron de albergue para máis dun centenar de produtores. Algúns foron condenados, en Consello de guerra, a 20, 12, 6 e 3 anos de presidio, e os demais quedamos en prisións militares como procesados ata que, establecida a competencia de xurisdición civil polo noso defensor D. Arturo Casares Quiroga (irmán do actual Ministro de Gobernación), as autoridades sobreseíron, sendo postos en liberdade todos os detidos e absoltos os que se achaban sufrindo condena nos penais españois.

España e o mundo proletario contribuiron grandemente ao auxilio dos presos moral e materialmente. De Cuba, México, Arxentina, Uruguai, Chile, Francia, Inglaterra, Portugal, Italia e infinidade de países que non recordo enviaban á Coruña por medio de Tierra y Libertad, alentos cariñosos e cantidades en abundancia para que o espectro da fame non se cernese sobre as nosas familias.

Desde aquela época, que eu recordo con xúbilo e alegría, pasaron xa trinta e dous anos sen que desde entón deixase de aparecer A Coruña como revolucionaria nas páxinas de historia do proletariado mundial. Aí está a nosa potente organización, a pesar das persecucións e deportacións sufridas, coa súa Federación Local e Confederación Rexional, o seu órgano ou oficial de prensa SOLIDARIDAD  OBRERA, que testemuñan canto os meus entusiasmos lembran nestas Páginas Históricas, escritas por un ancián para estudo das mocidades presentes.

Deixo cumprida a misión de lembrar esta efemérides, para min gloriosa. Un saúdo fraternal nesta data para todos os que sofren a persecución da xustiza histórica, un cariñoso recordo ás vítimas da Revolución Social e un abrazo entusiasta ás mocidades que loitan pola implantación da igualdade na terra.

ENRIQUE TABOADA A Coruña, Maio 1933 (Solidaridad Obrera, 27-5-1933, non 124).

Deixa un comentario